Δικαιώματα Επιβατών που Ταξιδεύουν Αεροπορικώς- Γνωρίστε
τα Δικαιώματά σας όταν Πετάτε

Στο νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον όπως έχει διαμορφωθεί με την ελεύθερη διακίνηση των πολιτών στα κράτη-μέλη και της ελεύθερης κυκλοφορίας και ταξιδιωτικής μετακίνησης, ολοένα και περισσότεροι πολίτες ταξιδεύουν κάθε χρόνο εντός της Ένωσης, για τουρισμό, για να επισκεφθούν συγγενείς και φίλους, για επαγγελματικούς λόγους ή για σκοπούς επιμόρφωσης.  Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς στις αεροπορικές μεταφορές που οδηγεί σε μείωση των αεροπορικών ναύλων, σε αύξηση της δυνατότητας επιλογής αερομεταφορέα και σε βελτίωση των υπηρεσιών για τους επιβάτες.

Όπως εύστοχα υπογράμμισε ο Jacques Barrot, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδιος για τις μεταφορές, «η πρόσβαση μεγαλύτερου αριθμού επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές πρέπει να συνοδεύεται από καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων τους. Για τους ευρωπαίους πολίτες, αυτό αποτελεί ένα συγκεκριμένο παράδειγμα σε ό,τι αφορά τα οφέλη που έχει η καθημερινή τους ζωή. Η ανταγωνιστικότητα και ο ανταγωνισμός συμβαδίζουν με την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των επιβατών».      

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση με τον Κανονισμό 261/2004 της 11ης Φεβρουαρίου 2004, θέσπισε ένα σύνολο δικαιωμάτων για να διασφαλίσει την ορθή αντιμετώπιση των επιβατών που ταξιδεύουν αεροπορικώς, σε προγραμματισμένες και ναυλωμένες πτήσεις από αερολιμένα κράτους μέλους ή προς αερολιμένα κράτους μέλους της Ε.Ε., εφόσον η πτήση εκτελείται από αεροπορική εταιρεία της Ε.Ε.   

Τα βασικότερα δικαιώματα όπως κατοχυρώνονται από την υφιστάμενη Ευρωπαϊκή νομοθεσία συνοψίζονται ως ακολούθως:

1.Άρνηση Επιβίβασης

Όταν ο αριθμός των επιβατών υπερβαίνει τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων, η αεροπορική εταιρεία οφείλει, καταρχάς, να ζητήσει εθελοντές για να παραιτηθούν από τις θέσεις τους, προσφέροντας τους άλλα οφέλη, όπως η δυνατότητα επιλογής μεταξύ της επιστροφής του αντίτιμου του εισιτηρίου ( με δωρεάν πτήση προς το αρχικό σημείο αναχώρησης, όπου αυτό ισχύει) και της εξασφάλισης εναλλακτικού τρόπου μετάβασης στον τελικό προορισμό. Οι υπόλοιποι επιβάτες δικαιούνται αποζημίωση ως ακολούθως:

• 250 ευρώ για πτήσεις κάτω από 1500χλμ.,
• 400 ευρώ για πτήσεις μεγαλύτερης απόστασης στο εσωτερικό της Ε.Ε.,
• 400 ευρώ για άλλες πτήσεις μεταξύ 1500χλμ. και 3000χλμ., 
• 600 ευρώ για πτήσεις πάνω από 3500χλμ., εκτός Ε.Ε.

2. Ματαίωση 

Σε περιπτώσεις ματαίωσης της πτήσης, η αεροπορική εταιρεία οφείλει να εξασφαλίσει στους ταξιδιώτες:

• Επιλογή επιστροφής του αντίτιμου του εισιτηρίου (με δωρεάν πτήση προς το αρχικό σημείο αναχώρησης όπου αυτό ισχύει) ή εναλλακτική δυνατότητα μεταφοράς στον τελικό προορισμό.
• Γεύματα και αναψυκτικά, μεταφορά και διαμονή σε ξενοδοχείο (όταν απαιτείται) και επικοινωνιακές διευκολύνσεις.
• Αποζημίωση (όπως στην περίπτωση άρνησης επιβίβασης), εκτός και αν έχει γίνει έγκαιρη ενημέρωση και έχει δοθεί στους επιβάτες εναλλακτική λύση-πτήση που χρονικά δεν απέχει σημαντικά από την ακυρωθείσα πτήση.

3. Καθυστέρηση Πτήσης

Όταν η αεροπορική εταιρεία προβλέπει καθυστέρηση της πτήσης:

• Δύο (2) ή περισσότερων ωρών για πτήσεις που καλύπτουν απόσταση μέχρι και 1500χλμ.,
• Τριών (3) ή περισσότερων ωρών για ενδοκοινοτικές πτήσεις άνω των 1500χλμ. και όλες τις άλλες πτήσεις μεταξύ 1500-3500 χλμ.,
• Τεσσάρων (4) ή περισσότερων ωρών για πτήσεις που καλύπτουν απόσταση μεγαλύτερη των 3500 χλμ. εκτός ΕΕ,

οφείλει να παρέχει στους επιβάτες γεύματα και αναψυκτικά, μεταφορά και κατάλυμα σε ξενοδοχείο (αν η πτήση αναχωρεί την επόμενη ημέρα) και επικοινωνιακές διευκολύνσεις. Εάν η καθυστέρηση είναι μεγαλύτερη των 5 ωρών, η αεροπορική εταιρεία έχει επίσης τη υποχρέωση να προσφέρει επιστροφή του πλήρους αντίτιμου του εισιτηρίου εντός 7 ημερών ή πτήση επιστροφής στο αρχικό σημείο αναχώρησης το συντομότερο δυνατό.  

Οι αεροπορικές εταιρείες εξαιρούνται της υποχρέωσης αποζημίωσης μόνο στις περιπτώσεις που προκύπτουν «έκτακτες περιστάσεις», όπου για απρόβλεπτους λόγους, εκτός του δικού τους ελέγχου, δεν είναι σε θέση να αποτρέψουν την πρόκληση ανωμαλίας στην εκτέλεση της πτήσης (π.χ. λόγοι ασφάλειας, απροειδοποίητες απεργίες κλπ). Όμως ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις, οι αεροπορικές εταιρείες έχουν υποχρέωση να παρέχουν πληροφόρηση και φροντίδα στους επιβάτες.  

Οι επιβάτες που ταξιδεύουν αεροπορικώς έχουν επίσης δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση καταστροφής, απώλειας, φθοράς ή καθυστέρησης των αποσκευών τους, καθώς και σε περιπτώσεις θανάτου ή τραυματισμού με υπαιτιότητα του αερομεταφορέα.

Επιπρόσθετα των πιο πάνω, οι επιβάτες που ταξιδεύουν αεροπορικώς σε οργανωμένα ταξίδια μπορούν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από τον ταξιδιωτικό πράκτορα, εφόσον ο τελευταίος δεν είναι σε θέση να παρέχει τις συμφωνηθείσες υπηρεσίες.

Τα προαναφερόμενα δικαιώματα των επιβατών καθορίζονται είτε άμεσα από τις ρυθμίσεις της νομοθεσίας της Ε.Ε. ή από τις ρυθμίσεις της εθνικής νομοθεσίας, οι οποίες θεσπίζονται κατ’ εκτέλεση των οδηγιών της Ε.Ε. Οι αεροπορικές εταιρείες, οι ταξιδιωτικοί πράκτορες, οι διοργανωτές οργανωμένων ταξιδιών και όλες οι άλλες επιχειρήσεις που εμπλέκονται στην παροχή των υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς οφείλουν κατά συνέπεια να τις τηρούν.

Εξασφάλιση Δικαιωμάτων των Επιβατών

• Σε περίπτωση που ο επιβάτης πιστεύει ότι έχουν καταπατηθεί τα δικαιώματα του ή δεν έχει ικανοποιηθεί πλήρως, οφείλει να το γνωστοποιήσει στην αεροπορική εταιρεία ή στο διοργανωτή των οργανωμένων διακοπών.
• Εάν το αίτημα του δεν ικανοποιηθεί, ο επιβάτης μπορεί να συμβουλευτεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Κύπρου (ΕΚΚ Κύπρου) στο τηλέφωνο +357 22867177 ή στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ecccyprus@ mcit.gov.cy
• Εάν ο επιβάτης πιστεύει ότι δεν τηρήθηκε η νομοθεσία, πρέπει ο/η ίδιος να ενημερώσει σχετικά την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας στο τηλέφωνο +357 22404152 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση director@dca.mcw.gov.cy
• Όταν επιβάτης υποστεί ζημιά από μη τήρηση της κοινοτικής νομοθεσίας, μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο άσκησης ιδιωτικής αγωγής στα εθνικά δικαστήρια.